“Tầng trệt” là một cụm từ tuy quen thuộc nhưng lại rất dễ gây nhầm lẫn. Tầng trệt có phải tầng 1 không? Tầng nào mới được tính là tầng trệt? Những cách gọi khác nhau dễ khiến gia chủ nhầm khi đọc bản vẽ, tính số tầng hoặc trao đổi với đơn vị thiết kế. Bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ khái niệm, cách gọi và vị trí tầng trệt trong thực tế xây dựng.
.jpg)
Tầng Trệt Là Gì? Tầng Trệt Là Tầng Nào?
Tầng Trệt Là Gì?
Trong kiến trúc nhà ở, tầng trệt thường là tầng nằm ở vị trí thấp nhất và có lối tiếp cận trực tiếp từ bên ngoài. Đây thường là khu vực đầu tiên khi bước vào nhà, kết nối với sân, vỉa hè hoặc mặt đường.
Có thể hiểu đơn giản, đây là tầng nằm sát mặt đất nhất trong phần nhà phía trên cốt nền. Tùy thiết kế, tầng này có thể bố trí phòng khách, bếp, phòng ăn, gara hoặc khu vực kinh doanh.
Với công trình có tầng hầm hoặc bán hầm, việc xác định tầng trệt cần dựa trên cao độ thực tế và hồ sơ thiết kế. Đây là cơ sở chính xác hơn cách gọi thông thường.
Tầng Trệt Hay Lầu Trệt?
“Tầng trệt” là cách gọi phổ biến và dễ hiểu trong xây dựng và giao tiếp về nhà ở. “Lầu” thường được dùng để chỉ các tầng phía trên, chẳng hạn lầu 1, lầu 2 hoặc lầu 3.
Tuy cách gọi có thể thay đổi theo vùng miền, khi triển khai thiết kế nên thống nhất thuật ngữ với kiến trúc sư và nhà thầu. Điều này giúp tránh nhầm lẫn khi đọc mặt bằng tầng trệt, tính số tầng hoặc trao đổi về công năng.
Tầng Trệt Có Phải Tầng 1 Không? Cách Gọi Theo Từng Vùng Miền
Cách Gọi Tầng Theo Khu Vực Miền Bắc
Trong cách gọi phổ biến ở miền Bắc, tầng nằm sát mặt đất thường được gọi là tầng 1. Các tầng phía trên lần lượt là tầng 2, tầng 3 và tiếp tục theo thứ tự.
Vì vậy, khi một người ở miền Bắc nói “nhà 3 tầng”, họ thường đang tính cả tầng dưới cùng. Cách gọi này khá trực tiếp và dễ thống nhất trong giao tiếp xây dựng.
Cách Gọi Tầng Theo Khu Vực Miền Nam
Ở miền Nam, tầng sát mặt đất thường được gọi là tầng trệt. Tầng ngay phía trên mới được gọi là lầu 1 hoặc tầng 1, sau đó là lầu 2, lầu 3.
Ví dụ, một ngôi nhà có tầng trệt và 2 tầng phía trên thường được gọi là nhà 2 lầu. Trong cách gọi này, tầng trệt không được tính là lầu 1.
Cách Gọi Tầng Theo Khu Vực Miền Trung
Miền Trung có cách gọi khá linh hoạt do nằm giữa hai vùng văn hóa Bắc – Nam. Theo cách dùng phổ biến, Bắc Trung Bộ thường thiên về từ “tầng”, Nam Trung Bộ có xu hướng dùng “lầu”, còn khu vực Trung Trung Bộ có thể sử dụng cả hai cách gọi tùy địa phương.
Ví dụ, một căn nhà có phần dưới cùng và hai tầng phía trên có thể được gọi là nhà 3 tầng ở nơi quen dùng “tầng”. Ở những nơi quen dùng “lầu”, cách gọi có thể là nhà 1 trệt 2 lầu. Vì vậy, cùng một công trình nhưng cách mô tả có thể khác nhau.
Cách Gọi Tầng Ở Nước Ngoài
Cách đánh số tầng cũng thay đổi đáng kể giữa các quốc gia, và điều này đặc biệt dễ gây nhầm khi đọc bản vẽ, sơ đồ thang máy hoặc bảng chỉ dẫn trong trung tâm thương mại và tòa nhà cao tầng.
Tại nhiều nước châu Âu, điển hình như Pháp, tầng sát mặt đất thường được gọi là Ground Floor và không đánh số. Tầng ngay phía trên là First Floor, sau đó lần lượt là 2nd Floor, 3rd Floor…
Trong khi đó, tại Mỹ và Canada, First Floor thường chính là tầng sát mặt đất. Tầng phía trên lần lượt là 2nd Floor, 3rd Floor…, tương tự cách đánh số phổ biến ở miền Bắc Việt Nam.
Sự khác biệt này cũng thể hiện rõ trong trung tâm thương mại, khách sạn và các tòa nhà văn phòng. Một số công trình có thể dùng G hoặc GF cho tầng trệt, L hoặc Lobby cho khu vực sảnh, M hoặc Mezzanine cho tầng lửng. Các tầng nằm dưới mặt đất thường được ký hiệu B1, B2, B3 hoặc Basement. Tuy nhiên, cách ký hiệu thực tế có thể thay đổi theo từng công trình.
Phân Biệt Tầng Trệt Với Các Cấu Trúc Không Gian Khác
Tầng Trệt Và Tầng Lửng (gác Lửng)
Tầng lửng là phần sàn trung gian, thường nằm giữa tầng trệt và tầng phía trên. Không gian này giúp tăng diện tích sử dụng mà không cần phát triển thêm một tầng hoàn chỉnh.
Tùy thiết kế, tầng lửng có thể dùng làm phòng ngủ, phòng làm việc, kho hoặc khu vực sinh hoạt. Khi kết hợp tầng trệt và tầng lửng cần cân đối chiều cao để đảm bảo cả hai không gian đều thông thoáng và thuận tiện.
Tầng Trệt Và Tầng Hầm/bán Hầm
Tầng hầm nằm chủ yếu dưới cốt mặt đất, thường được sử dụng làm gara, kho hoặc không gian kỹ thuật. Trong khi đó, tầng bán hầm có một phần nằm dưới đất và một phần nhô cao hơn cốt mặt đất.
Khác với các không gian này, tầng trệt nằm tại khu vực tiếp cận chính của công trình. Khi bố trí tầng trệt và tầng hầm, cần tính toán cốt nền, chống thấm, thông gió và hệ thống thoát nước ngay từ giai đoạn thiết kế.
Gợi Ý Bố Trí Công Năng Tầng Trệt Tối Ưu Nhất Hiện Nay
Để tối ưu hóa không gian sống, việc phân bổ công năng tầng trệt đòi hỏi sự tính toán kỹ lưỡng dựa trên diện tích và thói quen sinh hoạt. Một mặt bằng khoa học không chỉ giúp giao thông đi lại thuận tiện mà còn tạo ra dòng chảy thông gió, đón sáng tự nhiên hoàn hảo.
Mô Hình Không Gian Mở: Phòng Khách Liên Thông Bếp Ăn
Với đặc thù nhà phố thường bị hạn chế về chiều rộng mặt tiền, việc dỡ bỏ các bức tường ngăn cách cứng nhắc là giải pháp kiến trúc mang tính cứu cánh.
Bố trí phòng khách liên thông trực tiếp với phòng ăn và bếp giúp tổng thể không gian tầng trệt trở nên liền mạch, giải phóng tầm nhìn và tạo cảm giác rộng rãi hơn gấp nhiều lần so với diện tích thực tế.
Thay vì xây tường gạch, các kiến trúc sư thường sử dụng vách ngăn CNC, quầy bar mini hoặc đảo bếp để phân định không gian một cách tinh tế.
Tích Hợp Gara Đỗ Xe Hoặc Mặt Bằng Kinh Doanh
Tại các khu đô thị sầm uất, việc tận dụng không gian mặt tiền để làm gara ô tô hoặc phục vụ hoạt động buôn bán là xu hướng tất yếu.
Để mô hình này vận hành trơn tru mà không phá vỡ sự riêng tư của gia đình, gia chủ cần có giải pháp phân tách ranh giới rõ ràng trên cùng một mặt bằng.
Thông thường, khu vực để xe hoặc kinh doanh sẽ chiếm khoảng 4m đến 5.5m chiều sâu tính từ cửa chính (đảm bảo đủ chỗ cho các dòng xe từ 4 đến 7 chỗ). Phần diện tích còn lại của tầng trệt sẽ được lùi về phía sau, nhường chỗ cho vùng đệm cầu thang và phòng bếp.
Để ngăn chặn triệt để khói bụi, mùi xăng xe hay tiếng ồn xâm nhập vào khu vực sinh hoạt, nguyên tắc thiết kế cơ bản là hạ cốt nền khu để xe thấp hơn phòng khách từ 10cm – 15cm.
Kết hợp với đó, việc lắp đặt vách kính cường lực hoặc hệ cửa nhôm xingfa trượt cách âm sẽ tạo ra một lớp lá chắn bảo vệ hoàn hảo.
Bố Trí Giếng Trời Và Mảng Xanh Điều Hòa Vi Khí Hậu
Bên cạnh các khu vực chức năng chính, việc đưa yếu tố tự nhiên vào nhà là tiêu chuẩn bắt buộc trong các công trình kiến trúc xanh hiện nay.
Giếng trời thường được bố trí ở vùng lõi (khu vực cầu thang giữa nhà) hoặc sân sau, đóng vai trò như một “lá phổi” luân chuyển không khí và kéo ánh sáng tự nhiên len lỏi vào những góc tối nhất.
Theo thông số kỹ thuật tiêu chuẩn, diện tích giếng trời nên chiếm tỷ lệ khoảng 5% đến 10% tổng diện tích mặt sàn xây dựng.
Khoảng không gian ngay dưới đáy giếng trời tại tầng trệt chính là vị trí đắc địa để kiến tạo tiểu cảnh khô, hồ cá Koi nhỏ hoặc trồng các loại cây chịu bóng bán phần như bàng sinh đọng, trầu bà thanh xuân.
Thủ pháp thiết kế này không chỉ giúp xử lý khéo léo các góc chết (như gầm cầu thang) mà còn mang lại điểm nhấn thị giác thư giãn, làm mềm đi sự thô cứng của bê tông, cốt thép.
Lưu Ý Quan Trọng Khi Thi Công Và Thiết Kế Tầng Trệt
Chiều cao tầng trệt bao nhiêu là hợp lí?
Trước tiên, gia chủ cần phân biệt rõ hai khái niệm chiều cao:
- Chiều cao tầng: Là khoảng cách đo từ mặt sàn tầng dưới đến mặt sàn tầng trên kế tiếp.
- Chiều cao thông thủy (chiều cao lọt lòng): Là khoảng cách thực tế sử dụng, tính từ mặt sàn hoàn thiện đến mặt dưới của dầm, trần thạch cao hoặc hệ thống kỹ thuật.
Dựa trên loại hình nhà, tỷ lệ mặt tiền và quy định quản lý kiến trúc địa phương, các thông số thiết kế cho không gian này được quy chuẩn như sau:
- Chiều cao tầng tiêu chuẩn: Mức lý tưởng nhất để cân đối hình khối kiến trúc thường dao động từ 3.6m đến 4.2m. Với những khu vực có lộ giới rộng, có thể thiết kế chiều cao tầng tối đa 4.2m để tạo sự bề thế cho mặt tiền công trình.
- Chiều cao thông thủy cơ bản: Sau khi lấy chiều cao tầng trừ đi độ dày của dầm và kết cấu sàn (thường chiếm khoảng 30 – 40cm), khoảng lọt lòng thực tế thường đạt mức tối thiểu 3.0m đối với nhà ở dân dụng
- Khi tích hợp gác lửng: Chiều cao thông thủy tính từ mặt nền lên đến đáy sàn lửng nên được khống chế ở mức 2.7m – 2.9m. Mức này vừa đủ để không gian bên dưới không bị chèn ép, vừa tuân thủ tổng chiều cao cho phép.
- Thiết kế gara ô tô: Nếu có khu vực đỗ xe trong nhà, khoảng sáng thông thủy (tính từ sàn đến điểm dầm thấp nhất) thường đạt tối thiểu 2.2m để các loại xe gầm cao di chuyển an toàn, không bị cạ nóc.
Tầng trệt có thể được gọi và đánh số khác nhau tùy vùng miền và từng hệ quy chiếu. Khi xây nhà, gia chủ nên thống nhất cách gọi với kiến trúc sư và nhà thầu để tránh nhầm lẫn khi đọc hồ sơ.
Đặc biệt, mặt bằng tầng trệt cần thể hiện rõ cao độ, vị trí các không gian và mối liên hệ với những tầng khác. Một phương án thiết kế tầng trệt hợp lý sẽ giúp công trình thuận tiện, thông thoáng và phù hợp nhu cầu sử dụng.
Nếu đang chuẩn bị xây nhà, gia chủ có thể trao đổi với King House để được tư vấn phương án mặt bằng và định hướng thiết kế phù hợp với khu đất, công năng và ngân sách.
